सत्यवती गाउँपालिकाको ऐतिहासिक पोखरीको संरक्षणमा सक्रियता

गुल्मी,६ भदौ

   गुल्मी जिल्लाको सत्यवती गाउँपालिका वडा नं. ८, भार्सेमा अवस्थित ठुलोपोखरी, तीन शताब्दी पुरानो मानव निर्मित जलाशय हो, जसले स्थानीय जीवन र इतिहाससँग गहिरो सम्बन्ध राख्छ। स्थानीयहरूको अनुसार, यो पोखरी अर्लाङ्गकोटका भुरे राजाको शासनकालभन्दा पनि पुरानो हो।

  भार्से गाउँको बीच भागमा गोलो आकारको यो पोखरी निर्माण गरिएको छ। स्थानीय ७२ वर्षीय मनबहादुर श्रीसका अनुसार, गुफामा बस्ने प्रभुले सात विभिन्न धामका जललाई तान्त्रिक विधिपूर्वक मिसाएर पोखरी निर्माण गरेका थिए।

   अहिले पनि स्थानीयहरू गुफा र मन्दिरमा जाने क्रममा पोखरीमा नुहाउने परम्परा कायम राखेका छन्।पछिल्लो समय, पोखरीको संरक्षणका लागि विभिन्न प्रयासहरू भइरहेको छ। स्थानीय युवा क्लबका अध्यक्ष नरबहादुर बुढाथोकीका अनुसार, हङकङमा बसोबास गर्ने भार्सेका विभिन्न व्यक्तिहरूसँगको सहकार्यमा करिब २० लाख रुपैयाँ खर्च गरेर पोखरीको संरक्षण गरिएको छ। तर, बाह्रैमास पानी अड्याउन अझै समस्या रहेको छ।

   जलश्रोत तथा सिंचाई डिभिजन कार्यालय गुल्मीका प्रमुख इन्जिनियर भरत सापकोटाका अनुसार, पोखरीको सतहमा बालुवा र रातो माटोको एक परत निर्माण गरेर पानी अड्याउन सकिन्छ। उनका अनुसार, सिमेन्टको प्रयोग गर्दा पोखरी चुहिने समस्या आउन सक्छ, त्यसैले वातावरण र जलचरको अनुकूल उपाय अपनाउनु आवश्यक छ।

  हाल, गाउँका पुराना पोखरीहरू सुक्दै गएका छन्, तर भार्सेमा पुरानो पोखरीको संरक्षण गरेर राखिएको छ। स्थानीय तहको सहयोग र जनचेतनासँगै यस ऐतिहासिक धरोहरको संरक्षण र सम्वर्धन गर्न सकिन्छ।