मधेशका पालिकामा बोरिङ गाडिन्छ, सञ्चालनमा आउँदैन

जनकपुरधाम ,२१ भदौ

  यस वर्ष खडेरीको चपेटामा परेको मधेश प्रदेशमा किसान अझै पनि सिंचाइ अभावमै छन् । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले ५०० वटा नयाँ डिप ट्युबेल गाड्ने घोषणा गरे पनि प्रदेशमै पहिलेदेखि जडान गरिएका सयौं बोरिङहरू अझै सञ्चालनमा आएका छैनन् ।

   बाराको महागढीमाई नगरपालिका–८, जोलगावामा करिब ३० वर्षअघि गाडिएको १४ इन्चको बोरिङ अहिलेसम्म चल्न सकेको छैन । स्थानीय किसानहरू मोटरको भरमा खेत सिंचाइ गर्न बाध्य छन् । धनुषा, महोत्तरी, सिरहा, सप्तरी, रौतहट, सर्लाही, बारा र पर्साका पालिकामा पनि यस्तै अवस्था छ—बोरिङ गाडिन्छ, तर कहिल्यै चल्दैन ।कृषि यान्त्रीकरण प्रवर्द्धन केन्द्र र ऊर्जा, सिंचाइ तथा खानेपानी मन्त्रालय मातहत मधेशमा जम्मा ७६४ डिप ट्युबेल छन् । तर सञ्चालनमा आधा पनि छैनन् । प्रदेश मन्त्रालयका तथ्यांकअनुसार ५१४ मध्ये २२१ मात्र चलिरहेका छन्, बाँकी २९३ प्रयोगविहीन छन् । त्यस्तै, नक्टाझिज केन्द्रले स्थापना गरेका २५० बोरिङमध्ये पनि अधिकांश अलपत्र अवस्थामा छन् ।

    कृषकहरूको भनाइमा सिंचाइ नहुँदा धान रोपाइँ ढिला हुने, केही ठाउँमा खेती नै बन्द भएर बगैँचा वा रूख रोप्ने प्रवृत्ति बढेको छ । महोत्तरीको पिपरा गाउँपालिका–७, रतौलीमा दुई दशकअघि गाडिएको बोरिङ आजसम्म नचलेपछि किसान धान रोप्न वर्षाको भर पर्न बाध्य भएका छन् ।

   प्रदेशभर ४५३ डिप ट्युबेल, ५७८ पावर ड्रिल बोरिङ र ६७ सशर्त योजना अधुरै छन् । धेरैजसोमा बिजुली जडान नभएको, उपकरण अभाव, मर्मत समस्या, वा उपभोक्ता समितिबीचको विवादका कारण सञ्चालन हुन सकेका छैनन् । एउटा डिप बोरिङ पूर्ण सञ्चालनमा ल्याउन झण्डै १ करोड रुपैयाँ खर्च लाग्ने बताइएको छ ।

खानेपानी तथा सिंचाइ विशेषज्ञहरूको भनाइमा, बोरिङ गाडेपछि यसको नियमन र अनुगमन गर्ने प्रणाली नभएकै कारण यस्ता समस्या बढेका हुन् । निकायबीच समन्वयको कमी र बजेटको अभावले पनि किसान वर्षौंदेखि खडेरीको मार खेप्दै आएका छन् ।